Bilmek, insanın hem en doğal hem de en gizemli eylemidir. Bir şeyi bilmek, onu tanımlamak kadar onunla ilişki kurmaktır. Ancak insanın bildiğini sandığı birçok şey, sadece algısının sınırları içindedir. Bu yüzden bilmek, gerçekte öğrenmekten çok hatırlamaktır; çünkü bilgi, özün derinliklerinde zaten mevcuttur.

Doğu öğretisinde bilmek, deneyimin ve farkındalığın birleştiği noktadır. Buda’nın aydınlanması, bilginin dışsal değil içsel bir uyanış olduğunu gösterir. Batı düşüncesinde bilmek çoğu kez analiz etmek, çözümlemek anlamına gelirken; Doğu’da bilmek, sezgisel olarak bir olmaktır. Gerçek bilgi, zihinsel bir birikim değil, varoluşsal bir hâl olarak yaşanır.

Modern çağda bilgi bolluğu, bilmenin derinliğini gölgelemektedir. Her şeyi bilmek isteyen insan, çoğu kez anlamaktan uzaklaşır. Bu nedenle bilmek, artık bir sonuç değil; bir dönüşüm süreci olmalıdır. Zihin bilgi toplar, ama kalp bilgiyi dönüştürür. Bilmek, insanı güçlendirdiği kadar, onunla sorumluluk da getirir.

Konuyla ilgili şu yazılarımızı da okuyabilirsiniz: “Epistemoloji: Bilmenin Ötesinde Anlamak”, “Ben Değişirsem Dünya Değişir” ve “Zihinsel Engelleri Aşmak”.