İçsel Bilgeliğe Dönüş
Bazen bir rüya, bazen bir cümle, bazen de hiç beklenmedik bir sessizlik anı… İçimizde bir şeyin kıpırdadığını, tanıdık ama yıllardır sessiz kalan bir bilginin yeniden ortaya çıkmaya çalıştığını hissederiz. Oysa kimse bize yeni bir şey öğretmemiştir. Bu, yeni bir öğrenme değil, eski bir hatırlayışın yankısıdır. Platon’un “anamnésis” yani “ruhun hatırlayışı” olarak tanımladığı bu durum, insanın aslında evrensel hakikati bilerek doğduğuna ama zamanla bu bilgiyi unuttuğuna inanır. Doğu bilgeliği de bu görüşü destekler: Buda’dan Lao Tzu’ya, Upanişadlardan Sufilere kadar her öğretide insanın içindeki özü hatırlaması öğütlenir. Bilgi dışarıdan edinilmez, içeriden hatırlanır.
Modern yaşamın hızı, dikkat dağınıklığı ve sürekli dışa dönüklüğü, bu içsel bilgelikle olan bağı neredeyse tamamen örtmüştür. Oysa o bilgi, hâlâ içimizdedir. Sessizlikte, içe dönüşte, sezgide… Derin bir meditasyon anında ya da bir çocuğun gözlerinde bakarken gelen o titreşimli farkındalık, unuttuğumuz bilginin kendini hatırlatma çabasıdır. “Evrenin sırrı bizim içimizde saklıdır,” der Sufi öğreti. Hatırlamak, dış dünyayı değil, içsel haritayı okumayı öğrenmektir.
Hatırlamak için önce unutmayı kabul etmek gerekir. Unutmak, bir kayıp değil; ruhun yolculuğunda bir perdeleme halidir. Biz bu dünyaya gelirken bazı şeyleri unutmaya razı geliriz. Çünkü öğrenmek, aslında hatırlamakla eşdeğerdir. “Sadece kalbinle görebilirsin, asıl olan gözle görünmez,” der Küçük Prens. Kalp, sezgi ve farkındalık aracılığıyla ruhun unuttuğu bilgilere yeniden temas ederiz. Bu bilgi, ne akademik ne de rasyoneldir; bu bilgi kadimdir, şiirseldir, derindir. Ve her insanda eşit biçimde potansiyel olarak vardır.
Ruhsal hatırlayışın en güçlü anahtarları arasında sessizlik, gözlem, doğa ile temas, tekrar eden semboller ve rüyalar vardır. Bir sembol, hiç bilmediğimiz halde neden içimizde tanıdık gelir? Bir müzik, neden hiç duymadığımız halde bizi ağlatır? Çünkü bilgelik zihinde değil, ruhta kodludur. Doğu öğretilerinde sezgi, zihinsel bilgiden üstün tutulur. Sezgi; hatırlamanın, yeniden bilmenin, doğrudan idrak etmenin kapısıdır.
Hatırlamak, bir mücadele değil; bir teslimiyettir. Zihin baskı yaptıkça bilgi kaçarken, teslim olan kalp, bilgiyi çağırır. Bu yüzden birçok kadim öğretide “unutmak için çaba gösterme; hatırlamak için içini boşalt” denir. Sufi geleneğinde buna “zikr” denir – hatırlamak. Tanrıyı değil, onun içimizdeki bilgisini hatırlamak. Zen’de buna “mu” denir – boşlukla temas kurmak, bilgiyi taşımak yerine, onun içinden doğmasına izin vermek.
Hatırlamak, Kendine Dönüştür
Ruhun unuttuğu bilgi, dışarıdan aranmaz; içerden açığa çıkar. Her insanın içinde bir “bilen” vardır. Sadece onun sesini duymayı, onunla yeniden temas kurmayı öğrenmemiz gerekir. Modern dünyanın gürültüsünden sıyrılıp içsel sessizliğe yöneldiğimizde, hatırlama başlar. Ve hatırlamak, insanın kendi özüne, evrenin özüne ve zamansız hakikate dönüşüdür.
Senin Düşüncen?
Hiç unuttuğunu sandığın bir bilgiyi, bir sezgi anında yeniden hatırladığını hissettin mi?
Bu yazı sende bir kıpırtı, bir “ben bunu biliyorum” duygusu uyandırdıysa…
Yorumlarını mutlaka bırak, belki senin hatırlayışın bir başkasının anahtarı olur
Bizi X (Twitter)hesabımızdan Takip Edin
